Freegan Pony là một dự án thú vị mà mình biết đến thông qua một người bạn đang trực tiếp hoạt động cho tổ chức này. (Freegan là một thuật ngữ ám chỉ những người sống nhờ vào thực phẩm thừa mứa, vứt đi mà họ kiếm được ngoài đường, trong thùng rác, từ các cửa hàng)
Theo một số liệu, hàng năm ở Pháp có 10 triệu tấn thực phẩm bị lãng phí. Những nguyên liệu thô bị vứt đi vì không bán được đến từ các chợ, các siêu thị cửa hàng nhỏ lẻ đóng góp lượng lớn trong con số này. Hoạt động trên tư tưởng chống lãng phí lương thực, nhà hàng FP chế biến thức ăn của họ từ những sản phẩm rau củ quả không bán được (không đạt chất lượng thẩm mĩ hoặc bị hư hỏng một phần nhưng vẫn đạt tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm) được thu gom 2 tuần một lần từ chợ đầu mối Rungis (chợ thực phẩm lớn nhất thế giới). Nhà hàng vận hành dựa trên sự đóng góp tình nguyện của rất nhiều người, mỗi cá nhân với một khả năng khác nhau, trong đó có cả những đầu bếp chuyên nghiệp, kiến trúc sư, người làm thiết kế đồ họa,…FP có thể coi như một tổ chức hoạt động cộng đồng hơn là một nhà hàng.
Sự đặc biệt của nhà hàng này không chỉ nằm ở mô hình hoạt động mà còn ở vị trí đặc biệt của nó – dưới chân đường vành đai Paris! Không gian rộng 500 m² này vốn là kho để vật dụng nằm dưới chân cầu vượt vành đai ngăn giữa Paris và La Courneuve. Vốn thuộc sở hữu của thành phố nhưng bị bỏ hoang từ rất nhiều năm nay, không gian này ban đầu bị chiếm dụng bất hợp pháp từ năm 2015 để làm nơi đóng quân của FP. Họ tận dụng điện nước lấy từ hệ thống có sẵn. Toàn bộ nội thất của nhà hàng đều được thu nhặt và lắp ráp, sửa chữa lại, từ bàn ghế, bếp, tủ, đồ trang trí cũng như đồ làm bếp. Tất cả đều đúng với tinh thần của Freegan.
Một may mắn đến với FP khi họ thuyết phục được thành phố kí một hợp đồng có thời hạn 2 năm “cho mượn” không gian này để có thể hoạt động một cách chính thức, đồng thời cam kết phải đảm bảo những tiêu chuẩn an toàn, trật tự và thẩm mĩ đô thị. Nhưng điều này đồng nghĩa với việc họ phải cải tạo lại không gian với chi phí ước tính lên đến 250.000 euro. Sau chiến dịch kêu gọi ủng hộ, họ đã chiến thắng trong một cuộc bỏ phiếu để nhận được hỗ trợ từ quỹ cộng đồng của thành phố Paris. Hiện tại nhà hàng này đang trong quá trình cải tạo và sẽ sớm mở cửa lại trong thời gian tới.
Freegan Pony là chỉ là một trong nhiều dự án về việc tận dụng những không gian lãng phí sinh ra bởi việc xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị. Nó cũng chứng minh cho chúng ta thấy khả năng linh động và thích ứng của những không gian bất kì với các chức năng mới nhờ vào sự giúp đỡ của thiết kế. Đây cũng là một ví dụ tiêu biểu về cách ứng xử của chính quyền thành phố đối với những không gian “chờ khai thác” hoặc “bị lãng quên”, cũng như sự mềm mỏng linh hoạt trong chính sách với các dự án mang tính cộng đồng.