Ở một khu đô thị mới quy hoạch nọ, cạnh những lô nhà liên kế đầu tiên, mảnh đất dọc con kênh được tận dụng để làm vườn trồng rau cho các hộ gia đình sinh sống đối diện. Chỉ cần khoanh một mảnh đất, làm dàn cho dây leo hay để cản bớt nắng mưa, các hộ gia đình đã có một không gian nho nhỏ cho canh tác “nông nghiệp đô thị”: rau muống, diếp cá, rau quế, hành ngò,… đến cả dàn đu đủ cả xóm rủ nhau trồng xum xuê quả. Mảnh đất trồng trọt này làm mình nghĩ đến mô hình “vườn cộng đồng” (jardin partagé, jardin collectif) phát triển khá rộng rãi ở những đô thị châu âu, một khu vườn trong khuôn viên khu phố, nơi các cư dân cùng trồng trọt, cùng chia sẻ sản phẩm với nhau. Không gian này mang ý nghĩa văn hóa, xã hội nhiều hơn là ý nghĩa về mặt kinh tế. Quả thực, những sản phẩm thu được từ khu vườn nhỏ bé này không giá trị nhiều so với sản phẩm mua ngoài chợ, người ta trồng một phần là để có mảnh rau sạch an tâm, nhưng nhiều phần là để giải khoai với thú vui trồng trọt, để dạy những thế hệ đi sau về canh tác nông nghiệp, và đặc biệt như một hoạt động sinh hoạt cộng đồng
Ở khu đô thị mới này, những cư dân đầu tiên mới đến sống chưa quen biết nhau, mảnh vườn tự phát trước nhà này như một không gian bán công cộng mà hàng xóm láng giềng có thể cùng gặp gỡ, bắt chuyện, chia sẻ, một cách thoải mái và dễ dàng hơn so với trong một cái công viên to oành mà những người xa lạ sẽ có xu hướng ngồi từng góc tách biệt. Những không gian nhỏ này đôi khi lại tạo nền móng để phát triển một cộng đồng láng giềng, chứ không phải là cái trung tâm thương mại, hay cái công viên cây xanh 1 hecta,… mà người ta hay quy hoạch kèm những khu chung cư mới. Có cần chăng nghĩ đến những không gian như thế này trong đô thị.
Quảng Ngãi 2/2017